Cerca in VAOL nel web
 
Prima pagina Colico Mandello Lario Occidentale Valchiavenna Morbegno Bassa Valle Sondrio Valmalenco Tirano Aprica Bormio Livigno Bregaglia Poschiavo
CRONACHE ATTUALITA' ECONOMIA POLITICA SPORT CULTURA E SPETTACOLI TUTTO TURISMO FUORI VALLE CINEMA COMUNI
photo gallery video gallery bacheca blog webcam foto del giorno wallpaper sondaggi newsletter link utili Casa.it

Pubblicato il 29.12.2003
 
Letto 3291 volte

Condividi Facebook Twitter Friendfeed


USANZE PER LA FINE E L’INIZIO DELL’ANNO

Un mondo ormai scomparso.

Bregaglia innevata, prospettiva da Montaccio (Stampa).
Così raccontano le vecchie cronache bregagliotte sulla fine e sull’inizio d’un anno nuovo. Riportiamo qui il testo in bregagliotto con la traduzione solo di qualche parola, confidando che i nostri lettori comprendano il resto! Al San Silvester. Al di da san Silvester, i sculair ingiävan [andavano] da ciäsa in ciäsa e cantär üna canzun e augürär la gent üna buna fin e ün bun principi. La seira pö is truvávan in baselga [in chiesa], indua ca lan giuvna la veivan pizaa ün gran albar da Nadäl, par asistar e la funziun religiusa, cantär qualcian canzun, e indua ca ognün di sculair e är i fancc [bambini] pit i ciapävan ün regal. La cena da San Silvester l'ära par i grandg [gli adulti], la grand part oman maridaa (ma senza dona!) e giuvan, c'as truvávan insemal in ün'ustaria e godar ün bun past cun la curispundenta quantità da liquid ross. Surpassäda la raziun normäla as scumanzäva e cantär. Al cumpariva pö lan giuvna e balär, magari är doma el sun da üna ghiga [violino] o d'ün cinforgnin (armonica da boca), fin vers duman. Dree bunman l'ära är l'üs d'as truvär insemal e cena famiglia imparantäda, pal plü da quelan c'äran giüda e l'estar. Fra lan specialità dal pais al gniva sarvii är delicateza: lümäga, renga [aringhe] in insalata, marzipan... Per il primo dell’anno, ecco che cosa scrivono le nostre cronache: Al bunman. Al prüm di da l'an i fancc i ingeivan da ciäsa in ciäsa cun ün fagot (ün grand fazöl cui quatar cant grupaa insemal) e gavüsciär [augurare] al bun an cun dir: "Bun dì bunan, un sé cià pal bunman", opür: "un sè cià e augürär ün bun an cun salüd e banadiziun". Par la päga i ciapavan vargot da rüsiär [rosicchiare]: üna branca da castägna, nusc, niciola o peir sec. Sciünaa [finito] al gir dal pais is truvävan insemal in üna stüa e svöidär [svuotare] i see fagot sün üna quärta e fär ora lan part. Non solo alla fine dell’anno, ma le domeniche invernali, il divertimento principale era andare in slitta (e non solo per i bambini!). Lan sclitäda. Sa üna dumenga d'invern ai ära üna bela sträda da slita, tant ii maridaa cun la gioventüra, i urganizävan üna sclitäda cun cavai da ün comün in l'altar da la val [una slittata con i cavalli da un comune a l’altro!]. Lan slita c'as üsäva as clamavan araslita, tracia d'ün caval, cufaa in Nagiadina [Engadina]. Ii oman i tuleivan dree lan si dona, i giuvan, invece, i invidävan da gnir insemal la si mata preferida. La slitäda la sciünävan cun ün marendin e ün balarot [un ballo]. Giorni ormai passati, quando la neve isolava completamente la Bregaglia e certamente non passavano ancora gli sciatori italiani per passare la domenica in Engadina. La comunità era certamente più unita! Auguriamo, allora, anche ai nostri lettori: Bun dì bunan!




  0 commenti    
  Le notizie più lette